काठमाडौं । नेपालका वैज्ञानिक डा. अम्बरिश पोख्रेलले अन्टार्कटिकाको करिब चार सय वर्ष पुरानो हिउँको विश्लेषण गर्दै सो क्षेत्रको ऐतिहासिक वातावरणीय अवस्थामाथि गरिएको अध्ययन विश्वप्रसिद्ध वैज्ञानिक जर्नल Earth and Space Chemistry मा प्रकाशित भएको छ ।
अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिका २, भलाएडाँडाका रामचन्द्र पोख्रेल र चित्रकला पोख्रेलका सुपुत्र पोख्रेल प्रमुख अनुसन्धानकर्ताका रूपमा यो अध्ययनमा सहभागी थिए । जापानी वैज्ञानिकहरूसँगको सहकार्यमा सम्पन्न यस अनुसन्धानको परिणाम गत जेठ १९ गते अमेरिकी केमिकल सोसाइटीद्वारा प्रकाशन गरिएको हो ।
डा. पोख्रेलका अनुसार, यो अनुसन्धान नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक नेपाली नागरिकले अन्टार्कटिकामाथि गरेको प्रमाणित वैज्ञानिक अध्ययन हो । उनले भने, “नेपालको नागरिकता र पासपोर्ट बोकेर अन्टार्कटिका क्षेत्रमा गरिएको यो अनुसन्धान पहिलो हो, जुन विश्वको लागि पनि नयाँ विषयका रूपमा स्थापित भएको छ ।”
उनले अनुसन्धानको क्रममा अन्टार्कटिकाको सतहमा थुप्रिएको सयौँ वर्ष पुरानो हिउँको रासायनिक संरचना विश्लेषण गर्दै वातावरणमा भएका परिवर्तन, प्रदूषणका स्रोत र मानवीय क्रियाकलापले पार्ने प्रभावहरू बारे वैज्ञानिक प्रमाणहरू प्रस्तुत गरेका छन् । यस अध्ययनले भविष्यमा जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण सन्दर्भको रूपमा काम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
डाक्टर पोख्रेल यतिमा मात्र सीमित छैनन् । केही महिना अघि उनले रूसको साइबेरियामा पाइने करिब चार सय वर्ष पुरानो हिउँको विश्लेषण समेत गरी अर्काे वैज्ञानिक अनुसन्धान अमेरिकाको नै एक प्रतिष्ठित जर्नलमा प्रकाशन गराइसकेका छन् ।
जल, मौसम र वातावरणीय रसायनमा विशेषज्ञता राख्ने डा. पोख्रेल विज्ञानसँगै स्वतन्त्र राजनीतिक विश्लेषण, साहित्य र समसामयिक विषयमा पनि आफ्नो धारणा प्रस्तुत गर्ने गर्छन् । उनका रचनाहरू राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पत्रपत्रिकामा समेत प्रकाशित हुँदै आएका छन् ।
नेपालबाट अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक मञ्चमा यति उच्चस्तरीय अनुसन्धान प्रस्तुत गर्ने वैज्ञानिकको रुपमा डा. पोख्रेल तथा उनको टोलीको कार्यले आगामी पुस्तालाई जलवायु र वातावरण सम्बन्धी अनुसन्धानतर्फ प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
अनुसन्धानमा चासो राख्नु हुने पाठकहरूले अन्टार्कटिकाको वातावरणको बारेमा उनले गरेको अनुसन्धान यो लिंकमा क्लिक गएर पढ्न सक्नु हुनेछ ।
